Vì sao cần bảo dưỡng xi măng đúng cách để bê tông không nứt vỡ?

Trong xây dựng, rất nhiều công trình gặp tình trạng bê tông nhanh nứt, bong tróc, giảm tuổi thọ dù sử dụng vật liệu tốt. Nguyên nhân phổ biến không nằm ở thiết kế hay thi công, mà đến từ một bước thường bị xem nhẹ: bảo dưỡng xi măng.

Vậy bảo dưỡng xi măng là gì? Vì sao đây là yếu tố quyết định đến độ bền vững của công trình? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ từ nguyên lý, phương pháp đến những sai lầm cần tránh để bê tông đạt cường độ tối ưu.

1. Bảo dưỡng xi măng là gì? Vì sao không thể bỏ qua?

Bảo dưỡng xi măng là quá trình giữ ẩm và duy trì điều kiện nhiệt độ phù hợp cho bê tông sau khi đổ, nhằm đảm bảo phản ứng thủy hóa của xi măng diễn ra đầy đủ và liên tục.

 

Xi măng được bảo dưỡng tốt cho ra chất lượng vữa đảm bảo

Nói đơn giản, nếu ví xi măng như “cơ thể sống”, thì nước chính là điều kiện để xi măng phát triển cường độ. Thiếu nước, quá trình này sẽ bị gián đoạn, khiến bê tông yếu, dễ nứt và nhanh xuống cấp.

Vai trò của bảo dưỡng xi măng

• Giúp bê tông đạt cường độ thiết kế

• Hạn chế nứt bề mặt, nứt chân chim

• Tăng độ đặc chắc, chống thấm

• Kéo dài tuổi thọ công trình

Ngược lại, nếu bảo dưỡng không đúng cách, công trình có thể giảm 20–40% cường độ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng và an toàn sử dụng lâu dài.

2. Nguyên lý của quá trình bảo dưỡng xi măng

Quá trình thủy hóa xi măng

Sau khi trộn với nước, xi măng xảy ra phản ứng hóa học gọi là thủy hoá, tạo ra các tinh thể liên kết cốt liệu (cát, đá) thành một khối bê tông rắn chắc.

Quá trình thuỷ hoá tạo nên vật liệu xây dựng ổn định, vững chắc

Quá trình này:

• Cần nước liên tục

• Diễn ra mạnh nhất trong 7 ngày đầu

• Có thể kéo dài 28 ngày hoặc hơn

Nếu bê tông bị mất nước sớm (do nắng, gió, nhiệt độ cao), phản ứng thủy hóa sẽ dừng lại, khiến bê tông chưa kịp “trưởng thành” đã bị khô cứng.

3. Thời gian bảo dưỡng xi măng tiêu chuẩn

24 giờ đầu – giai đoạn quyết định

• Không được để bê tông khô bề mặt

• Tránh rung động, va chạm

• Che chắn tránh nắng gắt, mưa lớn

Thời gian bảo dưỡng tối thiểu

• Xi măng thông thường: tối thiểu 7 ngày

• Kết cấu quan trọng (sàn, móng, dầm, cột): 10–14 ngày

• Bê tông khối lớn: có thể lên tới 21–28 ngày

Trong thực tế, bảo dưỡng càng lâu, bê tông càng bền, miễn là thực hiện đúng kỹ thuật.

4. Các phương pháp bảo dưỡng xi măng phổ biến hiện nay

4.1. Bảo dưỡng bằng nước

Đây là phương pháp đơn giản, hiệu quả và phổ biến nhất.

Hình thức:

• Tưới nước thường xuyên lên bề mặt bê tông

• Ngâm nước (đối với sàn, sân, cấu kiện đúc sẵn)

Lưu ý:

• Không tưới nước áp lực mạnh gây xói bề mặt

• Luôn giữ bê tông ẩm, không đọng nước quá nhiều

4.2. Bảo dưỡng bằng vật liệu che phủ

Sử dụng:

• Bao tải ướt

• Bạt nilon

• Vải địa kỹ thuật

Ưu điểm:

• Giữ ẩm tốt

• Phù hợp khu vực nắng nóng, gió lớn

Điểm cần chú ý:

• Cần kiểm tra thường xuyên để tránh khô cục bộ

4.3. Bảo dưỡng bằng hợp chất bảo dưỡng (Curing Compound)

• Phun lớp hóa chất tạo màng giữ nước trên bề mặt bê tông

• Thường dùng cho công trình lớn, mặt đường, sân bãi

Phương pháp này giúp tiết kiệm nước nhưng cần thi công đúng kỹ thuật để đạt hiệu quả.

4.4. Những sai lầm thường gặp khi bảo dưỡng xi măng

Rất nhiều công trình “mất điểm” vì các lỗi sau:

•  Tưới nước quá sớm khi bê tông chưa đủ cứng

•  Ngừng bảo dưỡng sau 2–3 ngày

•  Chỉ tưới nước bề mặt, bỏ quên các góc cạnh

•  Không che chắn khi trời nắng gắt hoặc gió lớn

•  Nghĩ rằng “xi măng tốt thì không cần bảo dưỡng”

Thực tế: xi măng càng chất lượng, càng cần bảo dưỡng đúng để phát huy tối đa hiệu quả.

 

Bảo dưỡng xi măng đúng cách sẽ giúp mọi người yên tâm hơn

5. Kết luận

Bảo dưỡng xi măng không phải là bước phụ, mà là yếu tố quyết định chất lượng và tuổi thọ công trình. Dù thi công nhà ở dân dụng hay công trình quy mô lớn, việc bảo dưỡng đúng kỹ thuật sẽ giúp bê tông bền chắc theo thời gian, hạn chế tối đa hư hỏng và chi phí sửa chữa.

Bên cạnh quy trình thi công chuẩn, việc lựa chọn xi măng chất lượng ổn định, nguồn gốc rõ ràng sẽ giúp quá trình bảo dưỡng hiệu quả hơn, góp phần tạo nên những công trình bền vững – an toàn – lâu dài.